PROF. DR. ÇAĞLAR ÖZKAYMAK “AFYONKARAHİSAR, TÜRKİYE’NİN EN FAZLA DİRİ FAYA SAHİP İLLERİ ARASINDA”

Prof. Dr. Çağlar Özkaymak: “2026 yılında güncellenen veriler, ilin deprem tehlikesinin önceden bilinenden daha yüksek olduğunu ortaya koydu.”

FEVZİ ŞEN /Starafyonhaber

Starafyonhaber’in, AKÜ Jeoloji Mühendisliği Genel Jeoloji Ana Bilim Dalı Başkanı ve Deprem Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Çağlar Özkaymak ile gerçekleştirdiği özel röportajın ilk bölümünde, Afyonkarahisar’ın deprem riski ve ili etkileyen diri faylar bilimsel veriler ışığında değerlendirildi.

Starafyonhaber: Afyonkarahisar, Türkiye’nin deprem riski açısından nasıl bir konumda? İlin genel deprem tehlikesini değerlendirir misiniz?

Prof. Dr. Çağlar Özkaymak: 1941 yılında yayımlanan Türkiye Zelzele Haritası’ndan sonra, sırasıyla 1992 ve 2013 yıllarında yayımlanan Türkiye Diri Fay Haritası, son 13 yıllık süreçte meydana gelen büyük depremler sonrasında gerçekleştirilen ayrıntılı arazi çalışmaları, yüzey kırığı haritalamaları ve paleosismolojik araştırmalar sonucunda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından revize edilerek 2026 yılında güncellendi.

22 Haziran 2026 tarihinde, MTA Bilimsel Etkinlikler Haftası ve MTA’nın 91. Kuruluş Yıl Dönümü kapsamında düzenlenen programla tanıtılan güncellenmiş haritada, Türkiye’de 2013’te 485 olarak tanımlanan diri fay sayısı 700’e yükseldi.

AFYONKARAHİSAR, DEPREM TEHLİKESİ AÇISINDAN YER BİLİMCİLERİNİN ODAK NOKTASI

Afyonkarahisar, Türkiye’nin en fazla diri (aktif) faya sahip illeri arasında yer almakta olup deprem tehlikesi açısından yer bilimcilerin odak noktalarından biridir.

2026 yılında güncellenen haritaya göre; Afyonkarahisar il sınırları ve yakın çevresinde 47 adet ana fay/fay zonu ve segmentleriyle birlikte yaklaşık 61 fay tanımlanmıştır. Bu faylardan 42’si diri (aktif) fay, 18’i olası (kuşkulu) diri fay statüsündedir. Elde edilen yeni veriler, Afyonkarahisar’ın genel deprem tehlikesinin geçmiş yıllardaki bilgilere kıyasla çok daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur.

“2026 HARİTASINDA AFYONKARAHİSAR İÇİN DİKKAT ÇEKEN GÜNCELLEMELER”

Starafyonhaber: Afyonkarahisar’ı etkileyen aktif fay hatları hangileridir? Bu faylar hangi ilçe ve bölgelerden geçmektedir?

Prof. Dr. Çağlar Özkaymak:

Sandıklı Fay Zonu: 2026 yılında güncellenen haritaya göre Afyonkarahisar’da en dikkat çekici bölge, Sandıklı ve civarı oldu. Sandıklı-Örenkaya-Düzbel doğrultusu boyunca daha önce olası (kuşkulu) diri fay olarak tanımlanan Örenkaya, Düzbel, Kızılören ve Sandıklı fayları birleştirilerek yaklaşık 40 km uzunluğunda, 8 km genişliğinde Sandıklı Fay Zonu, diri fay statüsünde tanımlanmıştır.

Işıklar Fay Zonu, Değirmendere ve Halimoru Fayı: Bununla beraber, Işıklar Fay Zonu, Değirmendere ve Halimoru Fayı olarak iki segment halinde tanımlanmıştır ve batıdaki Halimoru Fayı, Belkaracaören ile Salar arasında yaklaşık 3 km genişliğinde ve 17 km uzunluğunda diri fay statüsünde güncellenmiş olup, Afyonkarahisar için en önemli deprem kaynaklarından birisi olarak güncellenmiştir.

Beyyazı Fayı: Afyonkarahisar merkez için bir diğer önemli güncelleme ile Gazlıgöl-Beyyazı-Susuz boyunca uzanan ve önceki haritada diri olmayan fay statüsünde tanımlanan fay, güneydoğu tarafta Gebeceler’e doğru uzatılarak yaklaşık 24 km uzunluğunda Beyyazı Fayı adı altında olası (kuşkulu) diri fay statüsünde güncellenmiştir.

Han ve Gömü Fayları: Afyonkarahisar için bir diğer önemli güncelleme, önceki haritada tanımlanmış fay olmadığı bilinen Bayat, Emirdağ ve Gömü civarında ilk defa tanımlanan Han ve Gömü fayları gibi olası diri fayların haritalanmasıdır. Bu faylardan birisi, Emirdağ kuzeybatısında Kuzören-Gedikevi-Alibeyce-Yarımca-Karaağaç doğrultusu boyunca yaklaşık 24 km uzunluğundaki Gömü Fayı adı altında ilk defa tanımlanmıştır. Önceki haritada diri olmayan fay statüsünde tanımlanan yaklaşık 8 km uzunluğundaki adlanmamış fay, yeni güncellenen haritada Döğer Fayı adı altında olası diri fay olarak güncellenmiştir.

Bununla birlikte Erkmen, Bolvadin, Gazlıgöl, Gecek, Sultandağı Fay Zonu, Büyükkarabağ Fayı gibi bilinen faylar mevcuttur. Ayrıca 2026 yılında güncellenen haritada Dombayova Fayı, Eldere Fayı, Çapalı Fayı, Akın Fayı, Haydarlı Fayı, Kulak Fayı, Çobankaya Fayı, Atlıhisar Fayı, Taşoluk Fayı, Han Fayı, Gömü Fayı ve Devederesi Fayı’nın güney kolu Afyonkarahisar ve çevresinde ilk defa tanımlanmıştır.

Bilgi Kutusu

2026 Türkiye Diri Fay Haritası

Prof. Dr. Çağlar Özkaymak’ın da ifade ettiği 2026 yılında güncellenen Türkiye Diri Fay Haritası’na, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) Yer Bilimleri Portalı üzerinden ulaşılabilmektedir.

https://yerbilimleri.mta.gov.tr/anasayfa.aspx

Yarın Starafyonhaber’de…

Afyonkarahisar merkezinin zemin yapısı güvenli mi?

Hangi ilçeler daha büyük deprem riski taşıyor?