Starafyonhaber.com yazarı Hüseyin Bay’ın analiz yazısı THE WORLD AHED 2026’da dünyada neler olacak?

THE
WORLD AHEAD 2026: 2026’da Dünya
Geopoliticaldrift:
Jeopolitik sürüklenme
OpportunitiesforChina:
Çin için fırsatlar
After
Gaza: Gazze sonrası
Outlook
fortheMiddle East: Orta Doğu için görünüm
Beyond
Ukraine: Ukrayna’nın ötesi
Russia’snextmoves:
Rusya’nın sonraki hamleleri
The
global economy: Is a crisisbrewing?:Küresel ekonomi: Bir kriz mi yaklaşıyor?
Sportingvalues:
Spor değerleri
Politicalfootball:
Siyasal futbol (politik araç hâline gelmiş futbol)
Weight-lossdrugs:
Kilo verme ilaçları
Thenextgeneration:
Bir sonraki nesil
The
Economist dergisinin her Kasım ayında yayınladığı The World Ahead ( Yaklaşan Yıl) özel sayısı, gelecek yılın ( çoğu
zaman yakın bir geleceğin) temel makro eğilimlerini, jeopolitik kırılma
risklerini, teknoloji ile kültür alanındaki önemli yön değişimlerini ve
kurumsal stratejik fırsatları/tehditleri tartışmaya açar. Ben de elimden
geldiği kadarıyla her yıl takip etmeye çalışırım. Bu yıl Kasım ayı özel
sayısının kapağını ve editörün değindiği 10 önemli noktayı siz okuyucularımla
beraber değerlendirmek istedim.
Herkes
tarafından merak uyandıran kapağa yakından bir bakalım.
The
Economist dergisinin kapağı yalnızca geleceği değil, dünyanın nereye
savrulduğunu da anlattı. Uzmanlara göre 2026, ‘’sistemin yeniden yazılacağı’’ bir dönüm noktası olabilir.
Derginin
editörü TomStandage’ın 2026’yı “Donald
Trump’ın dünyası” olarak tanımlaması, kapağın her bir
pikselinin derin bir kehanet içerdiği yönündeki komplo teorilerini doruğa
çıkardı. Kapakta yer alan semboller, yeni bir Soğuk Savaş, kitlesel kontrol ve
finansal çöküş sinyalleri olarak yorumlanıyor.
İşte
editörün 2026 yılına dair on eğilimi…
1. Amerika’nın 250. Yılı: Cumhuriyetçiler ve Demokratların, ülkenin geçmişi, bugünü ve geleceği
hakkında uzlaşmaz, tamamen farklı anlatımlar sunması bekleniyor. Ortadaki pasta
250. yılın kutlaması yerine ayrışma ve pastadan pay kapma yarışına dönüşebilir.
2. Jeopolitik Kayma: Eski küresel kurallara dayalı düzen daha da çözülecek.
Dünya, Amerika ve Çin liderliğindeki bloklar arasında yeni bir soğuk savaş mı
yaşayacak, yoksa Trump’ın işlem odaklı yaklaşımı gezegeni Amerikan, Rus ve Çin “etki alanlarına” mı
bölecek, belirsizlik hakim.
3. Savaş mı, Barış mı? Evet: Gazze’deki kırılgan barışın tutunması umulsa da, Ukrayna, Sudan
ve Myanmar’daki çatışmalar devam edecek. Savaş ve barış arasındaki çizgi
bulanıklaşırken, gerilimler Arktik, yörünge, deniz tabanı ve siber uzayda
artacak. Savaş riski uzaya mı taşınacak?
4. Avrupa İçin Sorunlar: Avrupa, savunma harcamalarını artırmak, ekonomik
büyümeyi desteklemek ve büyük açıkları yönetmek zorundadır. Kemer sıkma
politikaları aşırı sağ partilere desteği artırma riski taşıyor. Avrupa
demokrasisi yeni bir sınavdan mı geçecek?
5. Çin’in Fırsatı: Trump’ın “Önce Amerika” politikası,
Çin’e Küresel Güney’de nüfuzunu artırma fırsatları sunuyor. Çin kıymetli
madenler konusundaki üstünlüğüne dayanarak Amerika’ya karşı durabilecek mi?
Yoksa Çin pes mi edecek?
6. Ekonomik Endişeler: Zengin ülkeler alarmda: borç krizi kapıda. Tahvil piyasaları kırılgan,
bütçeler baskı altında. “Zenginlerin fakirlik testi” başlıyor. Zenginleri
fakirlik korkusu sardı?
7. AI Kaygıları: Yapay
zeka altyapısına yapılan çılgın harcamalar ekonomik zayıflığı gizleyebilir; bu “balonun” patlama
riski mevcut.Yapay zeka hızla yayılıyor ama riskler büyüyor.Bizler karbon
temelli, biyolojik olarak doğal son insanlar mıyız?
8. Karışık İklim Tablosu: 1.5°C ısınma sınırının tutturulması artık mümkün
değil. Trump yenilenebilir enerjiden nefret etse de, küresel emisyonlar muhtemelen
zirveye ulaştı ve Güney yarımkürede temiz teknoloji patlama yaşıyor.
9. Spor Değerleri: Amerika,
Kanada ve Meksika’nın ev sahipliği yapacağı Futbol Dünya Kupası’ndaki gergin
ilişkiler ve Performans Artırıcı İlaçların serbest olduğu Geliştirilmiş Oyunlar
(Enhanced Games) tartışma yaratacak.
10. Ozempic, Ama Daha İyisi: Daha iyi, daha ucuz GLP-1 kilo verme ilaçları
geliyor ve performans artırıcı ilaçların etik tartışması genişliyor. Editör, bu
içeriğin “netlik ve öngörüyü artıracak” değerli bir takviye olmasını
umduğunu ifade etti. Hap şeklinde
piyasaya sürülen ilaçlar obeziteye çare olabilecek mi? Amerika’da yaygınlaşan
bu haplar, tüm dünyaya yayılacak gibi.
Kapaktaki sembollerin ne anlattığına dönersek:
Trump’ın
Maga şapkasıyla resmedildiği bölümde arka plandaki oyun konsolu ve ondan çıkan
beyin figürü, uzmanlara göre teknoloji bağımlılığına ve genç kuşak üzerinde
artan dijital etkiye dikkat çekiyor.
Kırılmış
dolar sembolü, küresel ticarette dedolarizasyona (doların ticaret, rezerv ve
finansal sistemler üzerindeki küresel hakimiyetinin sona ermesi)sürecinin hız
kazanacağı yorumlarını güçlendiriyor.
Kapaktaki en
dikkat çekici unsurun ‘’kılıçların çekilmiş olması’’. Bu görsel, hem dünya
ekonomisindeki düşüşü hem de artan küresel gerilimi temsil ediyor.
Kılıcın bir
tarafında ABD Başkanı Donald Trump, diğer tarafında ise ABD’nin ‘’hasımları’’
olarak tanımlanabilecek Çin Devlet Başkanı ŞiCinping ve Rusya Devlet Başkanı
Viladimir Putin yer alıyor. Üçüncü kişi ise, Avrupa Birliği içinde yer alan
Macaristan Başbakanı’nın ‘’truva atı’’ olma ihtimalini dile getirdiğini
gösteriyor.
Çin
tarafında ise tam tersine, ağır ama kararlı bir “pozisyon oyunu” var.
Kapakta yeşilimsi/mavimsi
tonlar, teknoloji öğeleri ve Xi’yi andıran figürler; ekonomisi yavaşlayan, ama
AI, yeşil teknoloji, nadir madenler üzerinden oyunu orta sahadan yöneten bir
Çin’e işaret ediyor.
Kapaktaki
füzeler, ABD’nin 1992’den beri durdurduğu nükleer testleri yeniden
başlatacağını ve 2026’nın nükleer tansiyonun ve güç rekabetinin yeniden gündeme
taşıyacağını ima etmekte.
Pastadan
çıkıp ve kelepçe taşıyan el ise, son dönmede artan bireysel özgürlük
tartışmalarına ve Amerikan demokrasisinin geleceğine dair endişelerinin
somutlaştığını belirtiyor.
Meraklılarının
kapakta yer alan sembollere ve dergideki yazılara dönerek yeniden okumalarını
ve yakın gelecekte bizleri nelerin beklediği üzerine tekrar düşünmelerini
isterim. Bu yazı sadece bir giriş niteliğindedir.