Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adem Aslan ile sohbet ediyoruz.
— “Hocam, siz tarım mı yapıyorsunuz, ilaç mı üretiyorsunuz?”
Soruyu sorarken bile aslında cevabın tek bir alanla sınırlı olmadığını biliyorum.
Gülümsüyor:
— “Biz bir model kuruyoruz.”
“Baharat değil, İlaç”
— “Nasıl bir model bu?”
Cevap net:
— “Tıbbi bitkilerle yerli ilaç hamlesi başlatıyoruz.”
Lavanta, tıbbi nane, safran, papatya, ada çayı, kekik, sarı kantaron, biberiye…
— “Bu bitkiler zaten yetiştiriliyor, fark ne?”
— “Biz bunları ilaç hammaddesine dönüştüreceğiz.”
Sonra o cümleyi özellikle vurguluyor:
— “Amacımız baharat üretmek değil,
İlaç üretmek.”
BELEDİYELER, ÇİFTÇİ VE BİLİM AYNI MASADA
— “Bu işin sahası nasıl kurulacak?”
— “Belediyelerle birlikte.”
Anlattığı sistem dikkat çekici:
Atıl ya da verimsiz araziler analiz edilecek.
Toprak incelenecek.
Hangi bölgede hangi bitki yetişecek bilimsel olarak belirlenecek.
— “Yani herkes kafasına göre ekim yapmayacak?”
— “Akademisyenler karar verecek.”
Ama iş sadece planlama değil.
— “Sahada kim olacak?”
— “Belediyeler ziraat teknikeri istihdam edecek.”
Ziraat teknikeri akademisyenler tarafından bilgilendirilecek.
Bu ekipler çiftçiye rehberlik edecek.
Üretimin her aşaması takip edilecek.
— “Peki çiftçi risk alacak mı?”
Bu noktada duruyor ve özellikle altını çiziyor:
— “Hayır. Üretilen ürünleri biz alacağız.”
İşte projenin bel kemiği:
Alım garantisi.
“Tarladan Laboratuvara”
— “Peki üretimden sonra ne olacak?”
İşte burada proje başka bir seviyeye geçiyor.
— “Bitkileri işleyeceğiz.”
Kurutma…
Ekstrakt çıkarma…
Ve en kritik aşama:
— “Metabolit elde edeceğiz.”
— “Yani ilacın içindeki etken madde?”
— “Evet.”
Bu iş için ne yapılıyor?
— “Entegre bir tesis kuruyoruz.”
Henüz tamamlanmamış.
Ama süreç başlamış.
BİYOTEKNOLOJİDE GÜÇ BİRLİĞİ
— “Bu sadece Afyon’un projesi mi?”
— “Hayır” diyor ve kapıyı aralıyor:
SABİOTEK
— “Oraya dahil oluyoruz.”
Kimlerle birlikte?
Yıldız Teknik Üniversitesi
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
Marmara Üniversitesi
Yani bu iş artık yerelden çıkıp ulusal bir üretim hattına dönüşüyor.
NİHAİ HEDEF: YERLİ İLAÇ MOLEKÜLÜ
— “Son durak neresi?”
Cevap gecikmiyor:
— “Yerli ilaç molekülü.”
— “Oraya ne kadar yaklaştınız?”
— “Bazı ürünlerin ruhsatını aldık. Bazıları başvuru aşamasında.”
Yani bu sadece plan değil, başlamış bir süreç.
KENEVİR VE STRATEJİK ÜRETİM
— “Kenevir konusu da var…”
— “Evet. Bolvadin’de üretim var.”
— “Siz ne yapacaksınız?”
— “İşleyeceğiz. Kurutmadan son ürüne kadar.”
Yani ham ürünü alıp katma değere dönüştüren taraf olacaklar.
EKONOMİ, İSTİHDAM, KALKINMA
— “Bu işin ülkeye katkısı ne olacak?”
Cevap çok katmanlı:
— “Çiftçinin geliri artacak.”
— “Yeni iş alanları oluşacak.”
— “İlaç hammaddesi ithalatı azalacak.”
Yani tarım, sanayi ve ekonomi tek hatta birleşiyor.
— “Kırsal kalkınma diyebilir miyiz?”
— “Evet, sürdürülebilir bir model.”
ASIL MESELE: İNSAN
— “Hocam, bu işin en önemli çıktısı ne?”
Cevap kısa ama etkili:
— “İnsan.”
— “Nasıl?”
— “Öğrencilerimiz bu sürecin içinde yetişecek.”
Tıp, eczacılık, sağlık bilimleri…
Hepsi üretimin parçası olacak.
Bu bir proje değil.
Bu bir model.
Toprak var.
Bilim var.
Sanayi var.
Ve en önemlisi, plan var.
Henüz tamamlanmış değil.
Ama bu kez farklı bir şey var:
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi sadece anlatmıyor.
Kuruyor, yapıyor ve ilerliyor.
