AFSÜ’DE ADES VE YAPAY ZEKA

ADES Projesi, AFSÜ Rektörü Prof. Dr. Adem Aslan tarafından geliştirilmiş ve üniversite projesi haline getirilmiştir.

AFSÜ’nün otizmli bireyler için geliştirdiği bu proje nedir?

AFSÜ, otizmli bireylerin kriz anlarında destek alabilmesi için “Aile Destek Sistemi (ADES)” adlı bir yazılım geliştirmiştir. Bu sistem, ailelerin akıllı telefonları üzerinden yardım çağırmasını sağlar.

Bu sistem neden gerekli görülmüştür?

Otizm spektrum bozukluğu her bireyde farklı seyrettiği için standart bir tedavi protokolü yoktur. Özellikle kriz anlarında aileler zorlanmakta ve profesyonel desteğe ihtiyaç duymaktadır.

ADES sistemi nasıl çalışır?

Aileler uygulama üzerinden yardım talebi oluşturduğunda, konum bilgisiyle birlikte sağlık ve güvenlik ekiplerine bildirim gider. Ekipler hızlı şekilde olay yerine yönlendirilir.

Sistemde hangi ekipler görev alır?

112 sağlık personeli ile birlikte emniyet veya jandarma ekipleri birlikte görev alır. Çünkü bazı durumlarda sadece sağlık ekipleri yeterli olmayabilir.

Ekipler özel bir eğitim alıyor mu?

Evet, hem sağlık hem de güvenlik personeline otizmli bireylere nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda özel eğitim verilmiştir.

Müdahale sırasında nelere dikkat edilir?

Ekipler olay yerine siren çalmadan gider, çünkü yüksek ses otizmli bireylerde krize neden olabilir. Ayrıca bireyin durumuna uygun şekilde müdahale edilir.

Hastalar için özel bir alan var mı?

Evet, AFSÜ acil servisinde otizmli bireyler için özel bir alan oluşturulmuştur. Bu uygulama Türkiye’de bir ilk olarak ifade edilmektedir.

Projenin kapsamı nedir?

Proje ilk olarak Afyonkarahisar’da pilot olarak uygulanacak, ardından geliştirilerek Türkiye genelinde yaygınlaştırılması planlanmaktadır.

Projeye hangi kurumlar destek veriyor?

Proje, YÖK, Aile Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı ile iş birliği içinde yürütülmektedir.

AFSÜ’DE YAPAY ZEKA VE ÖDÜL

AFSÜ’de kurulan yapay zeka destekli birimin amacı nedir?

Akademisyenlere bilimsel çalışmalarını makale haline getirme konusunda destek olmak, üretimi hızlandırmak ve yayın kalitesini artırmaktır.

Bu birim akademisyenlere nasıl katkı sağlamıştır?

Daha önce makale aşamasına getirilemeyen çalışmalar için altyapı oluşturmuş ve akademik üretim sürecini hızlandırmıştır.

Yapay zeka destekli birimin kurulmasından sonra yayınlarda nasıl bir değişim olmuştur?

Yayın sayısı yaklaşık iki katına çıkmış ve özellikle Q1-Q2 düzeyinde yüksek kaliteli yayınlar artmıştır.

Q1 düzeyindeki yayınların önemi nedir?

Q1 yayınlar, dünyanın en kaliteli akademik yayınları arasında yer alır ve uluslararası düzeyde yüksek etki değerine sahiptir.

Bu çalışmalar akademik alanda ne gibi başarılar getirmiştir?

Uluslararası kongre ve toplantılarda ödüller kazanılmıştır.

Örnek olarak hangi alanda ödül alınmıştır?

Göğüs hastalıkları alanında çalışan akademisyenler ödül almıştır.

Doç. Dr. Aydın Balcı, Doç. Dr. İbrahim Güven Coşğun ve Doç. Dr. Şule Çilekar’ın birlikte hazırladığı “Endobronchial ultrasound-guided transbronchial needle aspiration in real-life settings” başlıklı araştırma makalesi, Uluslararası Akciğer Sağlığı Kongresi 2026’da üçüncülük ödülü kazandı.

Rektör Aslan’a göre bu çalışmalar, Türkiye’nin akademik alandaki uluslararası konumunu güçlendirecek nitelikli yayınların artmasına katkı sağlamaktadır.

Proje tamamen AFSÜ’nün kendi imkanlarıyla hayata geçirilmiş; tüm teknik altyapı üniversite tarafından kurulmuş ve akademisyenlere ücretsiz sunulmuştur.

Ayrıca TÜBİTAK ve uluslararası yayınevleriyle yapılan anlaşmalar sayesinde, akademisyenlere çok sayıda dergide ücretsiz erişim ve yayın imkanı sağlanmıştır.

Sonuç olarak AFSÜ’nün geliştirdiği ADES projesi ve yapay zeka destekli akademik üretim birimi, üniversitenin hem sağlık hizmetlerinde hem de bilimsel araştırmalarda yenilikçi bir yaklaşım benimsediğini göstermektedir.

ADES sistemi, otizmli bireylerin kriz anlarında hızlı müdahale almasını sağlarken; yapay zeka destekli birim ise akademik üretim sürecini hızlandırarak yayın kalitesini artırmaktadır.

Bu iki çalışma, AFSÜ’nün ulusal ve uluslararası düzeyde örnek bir model oluşturma hedefini desteklemektedir.