Farkına Var

Dakikalar saatleri, saatler günleri, günler haftaları, haftalar ayları, aylar da yılları kovalıyor. Zaman durmuyor, kimseyi beklemiyor.
Bir bakıyorsun seneler geçmiş ama sen hâlâ beş yıl önce yaşadığın bir olayın, altı ay önce duyduğun bir sözün, yıllar önce kaybettiğin bir insanın ya da yarım kalmış bir hikâyenin içinde yaşamaya devam ediyorsun.
Takvim ilerlemiş, hayat ilerlemiş, insanlar ilerlemiş…
Peki ya sen?
Unutmak, yaşanılana ihanet gibi geliyor belki. Acını unutursan sevdiğini de unutacakmışsın gibi… Sana yapılanı bırakırsan haksızlığı kabul etmişsin gibi… Oysa unutmak başka, geçmişin esiri olmaktan vazgeçmek başka.
Yaşadığını inkâr etme ama ömrünü de onun üzerine kurma.
Evet, geçmişte kötü şeyler yaşamış olabilirsin. Büyük kayıplar vermiş, haksızlığa uğramış, hayal kırıklıkları yaşamış olabilirsin. Güvendiğin insanlardan beklemediğin davranışlar görmüş, hiç hak etmediğin sözler duymuş olabilirsin.
Peki sonuç?
Yaşandı ve bitti.
Sen bitmesine izin vermediğin için bugün hâlâ devam ediyor.
Üstelik geçmişteki hikâyeleri kovalarken yeni hikâyeler de sessizce yanından geçip gidiyor. Dün seni üzenlerin bedelini bugün yanında olanlara ödetiyorsun belki. Geçmişte kaybettiğinin yasını tutarken bugün sahip olduklarının kıymetini göremiyorsun.
Biten bir şeyi varmış gibi yaşamak, var olanı bitirmektir.
Farkına var.
Bir yerden başlama zamanı gelmedi mi?
İlla kırk yaş farkındalığı mı gerekiyor? İlla yılların geçmesi, aynadaki yüzün değişmesi ve bir gün “Keşke daha önce fark etseydim.” demen mi lazım?
Bir gün kendine zaman ayır.
Ama kendine acımak için değil.
“Ben neler yaşadım…” diyerek yaralarını yeniden kanatmak için de değil.
Kendinle gerçekten konuşmak için.
“Bunu yaşadım, peki bana ne öğretti?” diye sor. “Bugünkü hayatımda hâlâ bunun bedelini neden ödüyorum?” de. “Bana bunu yapan insan hayatına devam ederken ben neden hâlâ aynı yerde bekliyorum?” diye düşün.
Bazen kendi içinde çözersin, bazen de muhatabınla yüzleşmen gerekir. Söylemen gerekeni söylersin, duyman gerekeni duyarsın.
Sonra süpür.
Ama geriye doğru süpür, ileriye değil.
Çünkü geçmişin tozunu geleceğinin üzerine taşırsan yarınlarını da dünün kadar karanlık yaparsın.
Sana “Güçlü ol.” demiyorum.
İnsan her zaman güçlü olmak zorunda değil. Yorulabilir, ağlayabilir, düşebilir, yas tutabilir. Ben sana kendine merhamet et diyorum. Çünkü kendine merhamet etmekle kendine acımak aynı şey değildir.
Kendine acımak insanı olduğu yerde tutar.
Kendine merhamet etmek ise elinden tutup kaldırır.
Hayatında meşguliyetlerin olsun. Üret. Oku. Yaz. Yürü. Öğren. Yeni insanlar tanı, yeni yerler gör, kendine yeni hikâyeler oluştur. Zihnine sürekli geçmişi düşünecek boşluklar bırakmak yerine bugünün içine karış.
“Unutamıyorum.” diyorsun.
Belki de mesele unutamamak değildir.
Belki sen unutmak istemiyorsundur.
Çünkü insan bazen acısına bile alışır. Onu kimliğinin bir parçası hâline getirir. Acısını bıraktığında kendisinden de bir şey eksilecekmiş gibi hisseder.
Oysa insan unutmasa yaşayamaz.
Zaman ayrıntıları siler, sesleri uzaklaştırır, yüzleri bulanıklaştırır, acının şiddetini azaltır. Fakat biz bazen zihnimizde aynı sahneyi tekrar tekrar oynatarak geçmişi canlı tutarız.
İnsan zihninin garip bir tarafı da var; kötü olanı hatırlamaya daha yatkınız. Hayatımızdaki güzel günleri bir çırpıda unutur, kötü birkaç yılı bütün ömrümüzün özeti yaparız.
Sonra kendimize bir sıfat buluruz:
“Benim hayatım hep böyle.”
Gerçekten hep böyle miydi?
Hiç mi güldün? Hiç mi sevildin? Hiç mi güzel bir sabaha uyanmadın? Hiç mi başardığın, gurur duyduğun, “İyi ki…” dediğin bir şey olmadı?
Elbette vardı.
Ama insan bazen mutluluğunu küçültüp acısını büyütüyor. Sonra kendi elleriyle kendisine çilekeş bir hayat hikâyesi yazıyor ve yıllarca o hikâyenin başrolünü oynuyor.
Artık farkına var.
Geçmiş, geleceğine ışık olmuyorsa karanlığını arkanda bırakmanın zamanı gelmiştir.
Bunu tek başına yapamıyorsan yardım al. Bir hobi edin. Yeni bir amaç belirle. Kendine iyi gelen insanların yanında ol. Kendine söylediğin sözleri değiştir. Aynaya baktığında yalnızca yaralarını değil, o yaralardan bugüne kadar çıkabilmiş insanı da gör.
Kendinin kıymetini önce kendine hatırlat.
Çünkü sürekli geriye bakan insan önündeki yolu göremez.
Üstelik mesele yalnızca sen değilsin.
Sen geçmişin içinde yaşamayı bir hayat biçimine dönüştürdüğünde seni izleyenlere de farkında olmadan aynı yükü bırakabilirsin. Senin korkuların onların korkularına, senin çözülememiş kırgınlıkların onların davranışlarına dönüşebilir.
Geçmişin zincirini bazen birinin kırması gerekir.
Neden o kişi sen olmayasın?
Yaşadıklarını unutmak zorunda değilsin. İnsanları affetmek zorunda da değilsin. Ama kendini onların bıraktığı yerde ömür boyu bekletmek zorunda hiç değilsin.
Hatırla.
Dersini al.
Gerekirse ağla.
Gerekirse yüzleş.
Sonra süpür geriye.
Çünkü geçmiş sana bir şey öğretiyorsa tecrübedir; bugününü ve yarınını elinden alıyorsa artık bir yüktür.
Sadece kendini değil, sana ait olanları ve senden sonra gelenleri de geçmişinin içine mahkûm etme.
Farkına var.
Geçmişi değiştiremezsin ama geçmişin geleceğini yönetmesine izin verip vermemek hâlâ senin elinde.