Enflasyon Sadece Fiyatları Değil, Hayatımızı da Değiştiriyor

TÜİK’in açıkladığı temmuz ayı verilerine göre aylık enflasyon %1,78, yıllık enflasyon ise %31,75 olarak gerçekleşti. ENAG ise yıllık enflasyonu %50,49 olarak açıkladı. Rakamlar farklı olsa da ortak gerçek değişmiyor: Enflasyon hayatımızın tam ortasında.
Çoğu zaman enflasyonu sadece market etiketlerinde, kira sözleşmelerinde ya da elektrik faturalarında görüyoruz. Oysa enflasyonun etkisi cebimizden çok daha derine uzanıyor. Çünkü enflasyon yalnızca paranın satın alma gücünü azaltmıyor, aynı zamanda toplumun davranış biçimini de değiştiriyor.
Para, değer ölçme özelliğini kaybetmeye başladığında insanlar da fiyat kavramını kaybediyor. Dün 500 liraya pahalı dediğimiz bir ürün bugün 800 liraya normal gelmeye başlıyor. Zihnimiz sürekli değişen fiyatlara uyum sağlamaya çalışırken “gerçek değer” algımız yavaş yavaş siliniyor.
Bunun ardından ahlaki bir aşınma başlıyor. Normal şartlarda makul bir ücret talep edecek bir usta, “Nasıl olsa herkes zam yapıyor.” düşüncesiyle hizmet bedelini katlayabiliyor. Pazarcı, esnaf, üretici… Herkes bir sonraki zammı öngörerek fiyat belirlemeye başlıyor. Böylece enflasyon kendi kendini besleyen bir döngüye dönüşüyor. Artık maliyet kadar beklentiler de fiyatları belirliyor.
Enflasyonun belki de en ağır faturası geleceğe duyulan güvenin azalmasıdır. İnsanlar birikim yapmaktan çok, paralarının değer kaybetmesinden korkuyor. Ev almak isteyen biri, bugün alamadığı konutun birkaç yıl sonra ulaşılmaz olacağını düşündüğü için umutsuzluğa kapılıyor. Gençler gelecek planlarını erteliyor, aileler çocuklarının eğitimi konusunda endişe duyuyor, emekliler ise her ay maaşlarının eridiğini hissediyor.
Ekonomide güven en az para kadar değerlidir. Güven azaldığında tüketici harcamalarını, yatırımcı yatırımlarını, üretici ise üretim planlarını değiştirmeye başlar. Sonuçta ekonomik yavaşlama sadece rakamlarda değil, insanların umutlarında da hissedilir.
Enflasyonla mücadele yalnızca fiyatları düşürmek değildir. Aynı zamanda paranın itibarını, piyasanın adaletini ve insanların geleceğe olan inancını yeniden inşa etmektir.
Çünkü enflasyon sadece cebimizi fakirleştirmez; değer yargılarımızı, beklentilerimizi ve toplumsal güvenimizi de yavaş yavaş aşındırır. Gerçek mücadele ise yalnızca rakamları değil, kaybolan güveni de yeniden kazanabilmektir.